Kto by się spodziewał, że w XVI wieku p.n.e. w Kotlinie Karpackiej istniała kultura nieustępująca cywilizacjom Grecji czy Anatolii? Osadnictwo OtomaniFüzesabony skupiało się wokół położonych centralnie warowni przypominających grody mykeńskie. Te chronione potężnymi fortyfikacjami osady były regionalnymi ośrodkami władzy i kultu, a przy tym centrami metalurgii, rzemiosła i handlu. Wokół dużych osad obronnych i towarzyszących im cmentarzysk skupiały się mniejsze otwarte osady, których ludność zajmowała się rolnictwem. O wysokim stopniu rozwoju kultury OtomaniFüzesabony świadczy przede wszystkim urbanistyka i architektura jej grodów, a o niezwykłym w Europie Środkowej bogactwie warstw uprzywilejowanych wspaniałe ozdoby ze złota, brązu, bursztynu i fajansu, a także broń, cenne przedmioty z importu i ich wierne naśladownictwa. Obronne osady kultury OtomaniFüzesabony zakładane były najczęściej na wyniesieniach, w pobliżu rozlewisk, w odnogach rzek czy na podwyższonych terasach rzecznych.
W porównaniu z otwartymi osadami okresów wcześniejszych były one o wiele doskonalszymi formami osiedli, świadczącymi zarówno o postępie gospodarczym, jak i o zaawansowanej organizacji społeczeństwa. Przede wszystkim jednak osady warowne były ośrodkami władzy którym podlegały sąsiednie gęsto zasiedlone obszary. w OBRĘBIE centralnych osad obronnych natrafiono na planową zabudowę z przebiegającymi równolegle ulicami, wzdłuż których rozmieszczone są domy, budynki gospodarcze, warsztaty produkcyjne i sanktuaria. Budynki odkopane w osadach kultury OtomaniFüzesabony mają różne kształty i rozmiary. Najczęściej budowano wówczas czworoboczne domy z paleniskiem w środku, składające się z dwóch lub trzech pomieszczeń. Jednym z najciekawszych i najlepiej przebadanych osiedli kultury OtomaniFüzesabony jest osada obronna w Niżnej Myśli we wschodniej Słowacji, na południe od Koszyc. Prace wykopaliskowe prowadzi tu już od ponad 20 lat nasz przewodnik po stanowisku, dr Dárius Gaśaj z Muzeum Wschodnioslowackiego w Koszycach.
Zaczęliśmy od wejścia na niewielkie wzgórze zwane Várhegy u stóp którego zbiegają się trzy rzeki Hornad, Torysa i Olszawa. To właśnie tutaj we wczesnej epoce brązu powstała obronna osada kultury OtomaniFüzesabony z rozległym cmentarzyskiem. Pierwszą osadę warowną kultury OtomaniFüzesabony w Niżnej Myśli zbudowano w południowej części wzniesienia. Jej położenie było z natury obronne, z dwóch stron chroniły ją strome zbocza, natomiast od strony, gdzie teren łagodnie opadał, znajdowały się umocnienia: wał (szerokości 810 m) i fosa (6 m). Podstawą konstrukcji walu był nasyp z gliny umocniony murem kamiennym dochodzącym do 1 m grubości. Wejście do osady zabezpieczała masywna, wzmocniona kamieniami brama. Cała osada zajmowała obszar około 50 x 60 m. Od bramy wejściowej w głąb grodu prowadziła główna ulica, przecinająca osadę na osi wschódzachód. Dru ga ulica przebiegała równolegle do linii umocnień. Przy ulicach, które miały 23 m szerokości i były wyłożone kamieniami rzecznymi, znajdowały się domy.