Nurt kulturalny, zwany inaczej wiekiem rozumu i wiekiem filozofów, przypada na lata 1688 - 1789. Nazwa oświecenie wywodzi się od prastarej metafory świata. Wielki wpływ na rozwój nowych tendencji miały: absolutyzm we Francji, mocarstwowość Rosji, Konstytucja Stanów Zjednoczonych, rewolucja przemysłowa i mechanistyczna, wojny napoleońskie. Ludzie wierzyli w możliwość naukowego poznania, rozum, a także wyzwolili się spod dominacji Kościoła. Byli krytycznie nastawieni do dotychczasowych dogmatów i wzorców. Symbolem oświecenia stała się Wielka Encyklopedia Francuska, którą redagowali Denis Diderot i Jean d'Alembert. Cechą zasadniczą tego okresu jest trójstylowość, obejmująca klasycyzm, sentymentalizm i rokoko. Głównymi nurtami filozoficznymi były: racjonalizm, ateizm, deizm, empiryzm, sensualizm, utylitaryzm, humanitaryzm, libertynizm, irracjonalizm i idea powrotu do natury. Przedstawicielami wieku powieści byli: Jonathan Swift, Daniel Defoe i Henry Fielding. Natomiast w Polsce tworzył m.in. Ignacy Krasicki, Julian Ursyn Niemcewicz, Stanisław Staszic i Hugo Kołłątaj. Architektura oświeceniowa inspirowała się budownictwem antycznym, czyli prostotą i symetrycznością, przestrzennością i naturalnością. Oświecenie

Oświecenie stanowi epokę w dziejach kultury, która w Europie przypadała na koniec XVII wieku. W Polsce nierozerwalnie łączyła się z postacią Stanisława Augusta Poniatowskiego. Oświecenie wiązało się także z filozoficznymi pojęciami racjonalizmu i empiryzmu, które pojawiły się w myśli owych czasów. Termin ten odnosi się do sztuki, historii i literatury, a przede wszystkim określa tendencje kulturowe. Istotna jest w owej epoce metafora światła, utożsamianego ze światłem rozumu, które rozjaśnia ciemność przesądów i poddaje krytyce tradycję. Ludzie oświeceni nawiązywali do stoickiej koncepcji autonomii rozumu, który stanowił podstawę poznania świata i podstawę estetyki. Od stoików przyjęto także koncepcje empiryzmu i sensualizmu, oraz ideę tożsamości natury i rozumu. Oświecenie wiąże się z systemem układającym zasady wglądające rzeczywistością i z projektem, który zakłada rozwój cywilizacji. U podstaw projektów pedagogicznych znalazło się przekonanie o możliwości, zmiany człowieka, wiara w jego dobroć, oraz przeświadczenie, że natura ludzka kształtuje się poprzez nowe doświadczenia, a niewiedza jest złem.

Tagi: rozum, filozofia, człowiek

Lista plików serwisu