Epoki literackie
Wieki średnie, inaczej określane przez dawniejszych badaczy wieki ciemne, obejmują czas między starożytnością a nowożytnością. Początkiem średniowiecza jest rok 476, kiedy Imperium Rzymskie przestało istnieć. Natomiast końcem tego okresu jest upadek Cesarstwa Bizantyjskiego w 1453 roku. To okres bardzo długi i zróżnicowany, który wpłynął bezpośrednio na kolejne wieki. Charakterystyczna dla tego okresu była dominująca rola Kościoła, co stworzyło dwie idee: uniwersalizm (duchowa jedność chrześcijan) i teocentryzm (wszystko pochodzi od Boga). Łacina obowiązywała wszystkie wykształcone środowiska. Filozofia była podporządkowana religii. Cechami tych czasów były: dogmatyzm (prawdy niepodlegające dyskusji) i scholastyka (metoda rozumowania wg książki Arystotelesa Logika). Sytuację człowieka widziano w dwu wymiarach, jako dramatyczną (augustynizm - twórcą tej idei był św. Augustyn) i harmonijną (tomizm, który wywodzi się od św. Tomasza z Akwinu). Średniowieczna poetyka dzieliła literaturę na poezję i prozę. Społeczeństwo miało charakter feudalny, oparty na hierarchii społecznej i poddaństwie. Nazwa "średniowiecze" pochodzi z wieku XV, kiedy filologowie renesansowi zdecydowali się nazwać ...

Modernizm
Okres przypadający na koniec stulecia, określany mianem belle epoque lub modernizm bądź neoromantyzm. Młoda Polska była zupełnym przeciwieństwem pozytywizmu. Młodzi buntowali się przeciwko racjonalizmowi, praktycyzmowi i utylitaryzmowi. Uważali, iż technika, przemysł doprowadzają do zuniformizowania społeczności i zaniku indywidualności. Niepokoje społeczne odbiły się w filozofii Artura Schopenhauera, Friedricha Nietzschego, Henriego Bergsona, którzy stali się inspiracją dla wielu pisarzy. Do wielkich polskich artystów m.in. należą: Stanisław Przybyszewski, Karol Irzykowski, Tadeusz Miciński, Miriam, Witkacy, Stefan Żeromski, Władysław Stanisław Reymont, Wacław Berent i Gabriela Zapolska. Można wyróżnić kilka tendencji artystycznych w Europie: parnasizm, impresjonizm polski, secesję, symbolizm, dekadentyzm i ekspresjonizm. Przedstawicielami europejskiego modernizmu byli m.in. Joseph Conrad, Oskar Wilde, Charles Baudelaire, Jean Artur Rimbaud, Paul Verlaine, Henryk Ibsen, Antoni Czechow i Maurycy Maeterlinck. Modernizm w sztuce rozwinął się na przełomie wieków i nazywa się secesją, czyli sztuką nową. Przykładem secesji w Polsce są, m.in. Kamienica Pod Żabami w Bielsku - Białej i Bazylika pod wezwaniem Najświętszego ...

Renesans
Odrodzenie sztuk i nauk starożytnych (renovatio antiquitais), a także ludzkości (renovatio hominis). Renesans, inaczej odrodzenie, zrodziło się we Włoszech w XIV wieku, a skończyło na przełomie XVI/XVII wieku. Autorem nazwy renaissance jest XIX-wieczny badacz literatury Jacob Burckhardt. Jest to okres odnowienia antyku, przeszłości, a także antropocentryzmu. Kryzys Kościoła, reformacja, powstawanie potężnych państw po rozbiciu feudalizmu, a także wielkie odkrycia geograficzne to tło historyczne renesansu. Głównym prądem umysłowym był humanizm, a zdanie, jakie wypowiedział Terencjusz najlepiej oddaje sens tego terminu: Człowiekiem jestem i nic, co ludzkie, nie jest mi obce. Wybitnymi filozofami tego czasu byli Erazm z Rotterdamu, Tomasz Morus, Niccolo Machiavelli, którzy reprezentowali różne idee np. irenizm, makiawelizm, neoplatonizm. W dziełach humanistów odnaleźć można stoicyzm i epikureizm. Czołowymi twórcami odrodzenia byli m.in. Dante Alighieri, William Szekspir, Mikołaj Rej, Jan Kochanowski. Zabytkami renesansowymi są np. Katedra Santa Maria del Fiore, stworzona przez Filippo Brunelleschiego w 1420 roku we Florencji lub kościół San Pietro ...


Lista plików serwisu