Jeszcze kilkanaście lat temu książki poświęcone zbrodniom drugiej wojny światowej, były w naszym kraju niezwykle popularne.Fakt, iż ludzie chcieli pisać o zbrodniach wojennych nie dziwi chyba nikogo, bo w końcu to jeden ze sposobów na to, by nie dać światu zapomnieć o tragicznych wydarzeniach, jakie rozgrywały się na terenie naszego kraju. Dziś podchodzimy do tych spraw z o wiele większym dystansem, bo cała ta sprawa wydaje nam się o wiele bardziej odległa. Są jednak ludzie, którym wojna zdeterminowała całe dalsze życie i którzy długo po niej nie potrafili wrócić do rzeczywistości. Wśród poświęconych wojnie książkom prym wiodą oczywiście te, opowiadające o losach osób, więzionych w obozach zagłady. Jak wiemy, w porównaniu do liczby osób wziętych do niewoli, możemy śmiało powiedzieć, iż przeżyli tylko nieliczni i tylko oni mogli opowiedzieć światu prawdę o tym, co działo się za murami obozu. Niejednokrotnie jednak ich losy są nadmierne okraszane patosem, a przecież nie da się ukryć, iż tak naprawdę to byli po prostu zwykli ludzie. Niemniej jednak warto poczytać co nieco o wojennych zbrodniach, by zdać sobie sprawę z koszmaru, w jaki człowiek może wtrącić człowieka.

"Medaliony" Traktowanie ludzi jak rzeczy, jak surowiec do produkcji dóbr, zostało wstrząsająco ukazane w jednej z nowej Zofii Nałkowskiej. Asystent niemieckiego profesora, uczestniczący w procesie przerabiania ludzkiego tłuszczu na mydło, spokojnie opowiada o procesie produkcji. Opowiada bez emocji, gdyż ludzkie ciało nie było dla niego nic warte. Reifikacja dotyczy nie tylko ofiar, ale świadków zbrodni. Widać to choćby w "Kobiecie cmentarnej", beznamiętnie opisującej eksterminację ludności żydowskiej. Szczególnie dobitnie poświadcza to nowela "Przy torze kolejowym", ukazująca relację kobiety, która uciekając z transportu do obozu, została postrzelona i leży ranna obok torowiska. Ludzie z pobliskiego miasteczka Przychodzka i odchodzą, spokojnie dyskutują nad sytuacją, jakby chodziło o całkiem zwykłą i naturalną rzecz. Niektórzy chcą pomóc, ale boją się, ponieważ ranna kobieta jest Żydówką. Jeden z gapiów decyduje się na strzał z litości. Nikogo nie stać na konkretną pomoc. Z ukazanego świadectwa można wywnioskować, że Holokaust zabił w ludziach uczucia, solidarność, a reifikacja dotknęła nie tylko katów, lecz także ofiary i świadków. Zbrodnia w literaturze i nie tylko.

Tagi: człowiek, wojna, spokój

Lista plików serwisu